Tijdschrift MeerTaal

In 2025 zijn de kerndoelen voor het onderwijs geactualiseerd. Ook het handschrift krijgt daarin een duidelijke, concrete plek en is terug te vinden onder kerndoel 3, teksten produceren binnen Nederlands. Veel leerkrachten worstelen ermee om handschrift een plek te geven binnen een samenhangend curriculum. In dit art...

Naast de nieuwe kerndoelen voor Nederlands zijn ook de kerndoelen voor burgerschap vastgesteld. Taalvaardigheid hangt nauw samen met de ontwikkeling van burgerschapscompetenties. In filosofische gesprekken komen deze domeinen samen en versterken zij elkaar. In dit artikel bespreken we de kenmerken van een filosofisc...

Sara de Monchy is maker van onder meer de podcasts Sara’s Mysteries en De Rolverdeling, waarin zij met kinderen in gesprek gaat over hun leefwereld en ervaringen. Haar open en onderzoekende manier van vragen stellen viel op bij de redactie van MeerTaal. Reden genoeg om de rollen eens om te draaien. In dit gesprek, d...

Luisteren naar verhalen is heerlijk én goed voor leerlingen. Naast voorgelezen worden is luisteren naar een luisterboek een fijne manier om met verhalen in aanraking te komen. Maar hoe organiseer je dat in de klas en hoe kan de bibliotheek je hierbij ondersteunen? In dit artikel lees je de ervaringen van twee leerkr...

Veel leerlingen denken dat ze iets kennen, terwijl ze het vooral herkennen. De lesstof voelt vertrouwd, dus het lijkt alsof die geleerd is. Maar zodra het boek dichtgaat en een leerling het zonder hulp moet oproepen, blijkt dat vaak tegen te vallen. Dat is een beetje zoals wanneer je denkt dat je een route kent, omd...

De stem is een van de krachtigste instrumenten die een kind bezit. Door te spreken leren kinderen zichzelf kennen én elkaar. In dit artikel vertellen Claudia Dahmen en Maria Streefkerk hoe zij binnen thematisch onderwijs doelgericht de mondelinge taalvaardigheid van hun kinderen vergroten en wat volgens hen de meerw...

Misschien moest je de titel twee keer lezen of heb je de betekenis van ‘panacee’ gegoogeld. Je ontdekte dat dit verwijst naar een oplossing voor alle denkbeeldige kwalen. Bij herlezing van de titel begreep je dat dit artikel draait om de vraag of close reading alle problemen in ons leesonderwijs kan oplossen. Als je...

Binnen de minor Oudere kind van de Marnix Academie in Utrecht onderzochten studenten welke typen gesprekken er worden gevoerd in hun praktijk en welke gespreksvaardigheden worden ingezet om leerlingen aan het denken te zetten. In dit artikel vertellen studenten Sanne en Eva de Vreede en docent Evelien Burema waarom ...

In de 2/3-groep van leerkrachten Lotte Blom en Marieke Ploeger wordt het taalonderwijs verbonden aan het spelverhaal van de groep. Vanuit een interessant thema komen lees- en schrijfactiviteiten en mondelinge communicatie aan bod. In dit artikel verkennen we hoe dat eruitziet in de dagelijkse praktijk.

Niet alle kinderen komen de school binnen met dezelfde taalbasis. Voor nieuwkomers en leerlingen met een minder rijke taalervaring wordt begrip van verhalen pas mogelijk wanneer taal en structuur zichtbaar worden gemaakt. Expliciete, visuele taalsteun is daarmee geen extra, maar een voorwaarde voor leren. In dit art...

Dat spelen in de natuur goed is voor de lichamelijke ontwikkeling van jonge kinderen, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar dat onderwijs in de natuur ook de taalontwikkeling van kinderen kan stimuleren, is minder bekend. Jannette Prins en Janneke Hagenaar beschrijven hoe je de natuur kunt benutten als rijke taalomg...

Kinderen die meer plezier hebben in lezen, pakken vaker uit zichzelf een boek en worden uiteindelijk betere lezers dan kinderen die niet van lezen houden. Reina Loonstra beschrijft hoe je leesplezier al vanaf het begin van de leesontwikkeling kunt stimuleren met de boeken uit de serie Tijgerlezen.

De Taalschool in Panningen werkt met kennisrijke thema’s. Leerlingen vertrekken na een jaar met veel algemene kennis, en kunnen goed spreken, lezen en schrijven in het Nederlands. Hoe pakt deze school dit aan? Daisy Mertens legt dat in dit interview uit aan de hand van het thema Groei en ontwikkeling.

“Ik vind het prima als ze alleen maar strips lezen. Het gaat mij erom dát ze lezen,” hoorde ik een leerkracht van groep 8 zeggen. Is het een verstandige keuze om kinderen op school de vrije keuze te geven en hen toe te staan alleen strips te lezen? Het gefundeerde antwoord is: nee. Als je de leesontwikkeling optimaa...

Een goedgekozen prentenboek biedt veel mogelijkheden om taaldoelen te verbinden aan spel. In dit artikel zien we twee voorbeelden: Boer Boris in de peutergroep en Dotties eieren in de kleutergroep.

“Hoe was het vandaag op school?” is een vraag waar veel kinderen geen antwoord op weten. Op basisschool Tarcisius in Heerlen hebben ze daar iets op bedacht: leerlingen vertellen in hun eigen podcast wat hen bezighoudt, wat ze leren en beleven. Samen met maker Roel Peijs ontdekken ze hun talenten, groeien ze in spree...

Kinderen die op jonge leeftijd de ruimte krijgen om spontaan te spellen, ontwikkelen later sterkere lees- en spellingvaardigheden. Al vanaf 2,5 jaar laten kinderen spontane spelling zien door ‘alsof’ te schrijven en lezen in hun spel. Hoe herken je deze uiting van beginnende geletterdheid? En op welke manier kun je ...

Een internationale stage of studiereis biedt vierdejaars pabostudenten van Hogeschool de Kempel de kans om hun klaslokaal tijdelijk te verruilen voor een leeromgeving over de grens. Deze buitenlandse ervaringen vormen vaak een van de hoogtepunten van hun opleiding, waarin onderwijs en cultuur hand in hand gaan. In d...

“Mogen we vanmiddag een spelletje doen?” roept Safae. “Nee, we gaan eerst begrijpend lezen”, antwoordt de meester. “Alwéér begrijpend lezen?” roept Ymar zuchtend. Dit is de realiteit op veel Nederlandse basisscholen. Uit onderzoek weten we dat veel Nederlandse kinderen niet graag lezen. Spelletjes doen en gamen zijn...

Net als in Nederland wordt in het basisonderwijs in Vlaanderen geworsteld met het vormgeven van effectief schrijfonderwijs. Met expliciete aandacht voor schrijfstrategieën en het modelleren hiervan willen de onderzoekers van het project SOS Schrijven op School helder krijgen wat werkt. In dit artikel delen zij hun b...

Vanuit zijn ervaring als ICT-docent vertelt Rik Santegoets in dit interview met Monica Koster en Lucienne Rijks hoe leraren AI functioneel kunnen inzetten om hun (meertalige) leerlingen te ondersteunen met hun taal- en leesontwikkeling. Hij bespreekt meerdere programma’s waarbij hij heel veel praktische tips deelt.

De onderbouw van basisschool Frankendael heeft na een interne scholing over technisch lezen een aanpak ontwikkeld voor een succesvolle leesstart. In dit artikel vertellen drie leerkrachten waar deze aanpak op is gebaseerd, hoe het werkt en wat de positieve effecten zijn.

Met nieuwe wettelijke kaders voor het basisonderwijs, verandert ook het onderwijs op de pabo. Joanneke Prenger vroeg twee pabo-docenten Nederlands en twee van hun studenten hoe de actualisatie nu al hun

taalonderwijs beïnvloedt en welke kansen zij zien voor de toekomst.

We zien steeds meer scholen die voor het bevorderen van leesbegrip werken met zelfgekozen, rijke teksten. Veel leerkrachten geven echter aan dat ze het lastig vinden om leesactiviteiten zo te ontwerpen dat ze óók bijdragen aan de technische leesontwikkeling van leerlingen. In dit artikel vind je houvast om leerlinge...

Hoe zorg je ervoor dat aanstaande leerkrachten goed voorbereid zijn op het geven van lessen waardoor leerlingen echt betere teksten gaan schrijven? Pabo-docent Albert van Zanten gebruikt wetenschappelijke inzichten als basis voor een vak over schrijfdidactiek en merkt dat dit hem en zijn studenten meer grip geeft op...

Onderzoeksactiviteiten binnen de zaakvakken laten zich goed combineren met functionele lees- en schrijfopdrachten. Een win-winsituatie, die ook nog eens motiverend werkt voor leerlingen. Hilde Kooiker en Jacqueline Evers-Vermeul ontwierpen en onderzochten lesmaterialen waarin lees- en schrijfonderwijs werd gecombine...

Veel mensen zijn zich niet bewust van het bestaan van een Kinderboekenambassadeur. Een van mijn doelstellingen is om daar verandering in te brengen. Via sociale media, interviews en artikelen probeer ik mijn rol zichtbaar te maken. Daarnaast zoek ik veel contact met leerkrachten en besteed ik aandacht aan diverse in...

Schrijven heeft in de nieuwe conceptkerndoelen Nederlands een prominente plaats gekregen, met schrijven om te leren als zelfstandig kerndoel. Van scholen wordt gevraagd dat zij de taalontwikkeling van de leerling in alle leergebieden stimuleren. Hoe je schrijfonderwijs en vakinhoud aan elkaar kunt verbinden zodat ze...

Mirjam Bloema deed in opdracht van Humanitas Groningen onderzoek naar de mogelijkheden van meertalig voorlezen. In dit artikel schrijft ze samen met Josje van der Linden en Joana Duarte over de positieve effecten daarvan en over de manier waarop je meertalig (voor)lezen een plek kunt geven in het onderwijs.

Jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong worden nog steeds vaak over het hoofd gezien. Hoe kunnen we deze kinderen eerder herkennen en dus beter begeleiden? Leonieke Boogaard legt dat uit in dit artikel en geeft daarbij allerlei praktische tips.

Lindai Boogerman draagt haar jarenlange ervaring met poppenspel voor kinderen over aan leerkrachten. Zij leren en ervaren dat de inzet van poppen veel effect kan hebben op kinderen.  Lucienne Rijks interviewde haar hierover. Hoe kun je de poppen inzetten? Welk effect heeft dat en welke tips heeft zij voor leerkracht...

Iedere kleutergroep heeft wel één of meerdere nieuwkomers in de klas. Kleuters die dezelfde ontwikkelingsfase doormaken als hun klasgenoten, maar hun taal tot nu toe hebben ontwikkeld in een andere taal dan het Nederlands. Aan jou als leerkracht de taak om hierop in te spelen. Marlien de Koning laat zien hoe de nieu...

Volledig geïntegreerd taalonderwijs, zonder methodes voor technisch en begrijpend lezen, zaakvakken, woordenschat en burgerschap, wordt al jaren op de Achthoek gegeven. Toch is er altijd ruimte voor verbetering. Taalcoördinator Iris Akkerman zag dat er vooral op het gebied van begrijpend lezen nog veel winst te beha...

Alhoewel het aanbod podcasts voor kinderen in Nederland niet heel groot is, zijn er toch een paar echte parels te vinden. Op de website kinderpodcasts.nl staat een mooie selectie. Zijn deze parels ook in te zetten in ons onderwijs? En hoe kun je dat doen? In dit artikel  lees je wat er bekend is over podcasts in het...

Op de basisschool moeten leerlingen enig inzicht opdoen in taal: hoe zit taal in elkaar, hoe verandert taal en hoe kun je reflecteren op

taalgebruik? Om deze taalbeschouwingsvaardigheden te ontwikkelen, is grammaticaonderwijs onontbeerlijk, maar dan niet op de traditionele

manier. Jimmy van Rijt en Peter de Swart ...

Taalgericht vakonderwijs wérkt, dat weten we. Maar waarom eigenlijk? Dat hangt samen met hoe onze hersenen werken. In dit artikel gaan

Sander Scholten en Willemijn Zwart met elkaar in gesprek en laten ze zien hoe je neurolinguïstische inzichten kunt toepassen in je lessen.