Welkom

Dat spelen in de natuur goed is voor de lichamelijke ontwikkeling van jonge kinderen, weten we eigenlijk allemaal wel. Maar dat onderwijs in de natuur ook de taalontwikkeling van kinderen kan stimuleren, is minder bekend. Jannette Prins en Janneke Hagenaar beschrijven hoe je de natuur kunt benutten als rijke taalomg...

Kinderen die meer plezier hebben in lezen, pakken vaker uit zichzelf een boek en worden uiteindelijk betere lezers dan kinderen die niet van lezen houden. Reina Loonstra beschrijft hoe je leesplezier al vanaf het begin van de leesontwikkeling kunt stimuleren met de boeken uit de serie Tijgerlezen.

De Taalschool in Panningen werkt met kennisrijke thema’s. Leerlingen vertrekken na een jaar met veel algemene kennis, en kunnen goed spreken, lezen en schrijven in het Nederlands. Hoe pakt deze school dit aan? Daisy Mertens legt dat in dit interview uit aan de hand van het thema Groei en ontwikkeling.

“Ik vind het prima als ze alleen maar strips lezen. Het gaat mij erom dát ze lezen,” hoorde ik een leerkracht van groep 8 zeggen. Is het een verstandige keuze om kinderen op school de vrije keuze te geven en hen toe te staan alleen strips te lezen? Het gefundeerde antwoord is: nee. Als je de leesontwikkeling optimaa...

Een goedgekozen prentenboek biedt veel mogelijkheden om taaldoelen te verbinden aan spel. In dit artikel zien we twee voorbeelden: Boer Boris in de peutergroep en Dotties eieren in de kleutergroep.

“Hoe was het vandaag op school?” is een vraag waar veel kinderen geen antwoord op weten. Op basisschool Tarcisius in Heerlen hebben ze daar iets op bedacht: leerlingen vertellen in hun eigen podcast wat hen bezighoudt, wat ze leren en beleven. Samen met maker Roel Peijs ontdekken ze hun talenten, groeien ze in spree...

Kinderen die op jonge leeftijd de ruimte krijgen om spontaan te spellen, ontwikkelen later sterkere lees- en spellingvaardigheden. Al vanaf 2,5 jaar laten kinderen spontane spelling zien door ‘alsof’ te schrijven en lezen in hun spel. Hoe herken je deze uiting van beginnende geletterdheid? En op welke manier kun je ...

Een internationale stage of studiereis biedt vierdejaars pabostudenten van Hogeschool de Kempel de kans om hun klaslokaal tijdelijk te verruilen voor een leeromgeving over de grens. Deze buitenlandse ervaringen vormen vaak een van de hoogtepunten van hun opleiding, waarin onderwijs en cultuur hand in hand gaan. In d...

“Mogen we vanmiddag een spelletje doen?” roept Safae. “Nee, we gaan eerst begrijpend lezen”, antwoordt de meester. “Alwéér begrijpend lezen?” roept Ymar zuchtend. Dit is de realiteit op veel Nederlandse basisscholen. Uit onderzoek weten we dat veel Nederlandse kinderen niet graag lezen. Spelletjes doen en gamen zijn...

Net als in Nederland wordt in het basisonderwijs in Vlaanderen geworsteld met het vormgeven van effectief schrijfonderwijs. Met expliciete aandacht voor schrijfstrategieën en het modelleren hiervan willen de onderzoekers van het project SOS Schrijven op School helder krijgen wat werkt. In dit artikel delen zij hun b...

Vanuit zijn ervaring als ICT-docent vertelt Rik Santegoets in dit interview met Monica Koster en Lucienne Rijks hoe leraren AI functioneel kunnen inzetten om hun (meertalige) leerlingen te ondersteunen met hun taal- en leesontwikkeling. Hij bespreekt meerdere programma’s waarbij hij heel veel praktische tips deelt.

De onderbouw van basisschool Frankendael heeft na een interne scholing over technisch lezen een aanpak ontwikkeld voor een succesvolle leesstart. In dit artikel vertellen drie leerkrachten waar deze aanpak op is gebaseerd, hoe het werkt en wat de positieve effecten zijn.

Met nieuwe wettelijke kaders voor het basisonderwijs, verandert ook het onderwijs op de pabo. Joanneke Prenger vroeg twee pabo-docenten Nederlands en twee van hun studenten hoe de actualisatie nu al hun

taalonderwijs beïnvloedt en welke kansen zij zien voor de toekomst.

We zien steeds meer scholen die voor het bevorderen van leesbegrip werken met zelfgekozen, rijke teksten. Veel leerkrachten geven echter aan dat ze het lastig vinden om leesactiviteiten zo te ontwerpen dat ze óók bijdragen aan de technische leesontwikkeling van leerlingen. In dit artikel vind je houvast om leerlinge...

Hoe zorg je ervoor dat aanstaande leerkrachten goed voorbereid zijn op het geven van lessen waardoor leerlingen echt betere teksten gaan schrijven? Pabo-docent Albert van Zanten gebruikt wetenschappelijke inzichten als basis voor een vak over schrijfdidactiek en merkt dat dit hem en zijn studenten meer grip geeft op...

Onderzoeksactiviteiten binnen de zaakvakken laten zich goed combineren met functionele lees- en schrijfopdrachten. Een win-winsituatie, die ook nog eens motiverend werkt voor leerlingen. Hilde Kooiker en Jacqueline Evers-Vermeul ontwierpen en onderzochten lesmaterialen waarin lees- en schrijfonderwijs werd gecombine...

Veel mensen zijn zich niet bewust van het bestaan van een Kinderboekenambassadeur. Een van mijn doelstellingen is om daar verandering in te brengen. Via sociale media, interviews en artikelen probeer ik mijn rol zichtbaar te maken. Daarnaast zoek ik veel contact met leerkrachten en besteed ik aandacht aan diverse in...

Schrijven heeft in de nieuwe conceptkerndoelen Nederlands een prominente plaats gekregen, met schrijven om te leren als zelfstandig kerndoel. Van scholen wordt gevraagd dat zij de taalontwikkeling van de leerling in alle leergebieden stimuleren. Hoe je schrijfonderwijs en vakinhoud aan elkaar kunt verbinden zodat ze...

Mirjam Bloema deed in opdracht van Humanitas Groningen onderzoek naar de mogelijkheden van meertalig voorlezen. In dit artikel schrijft ze samen met Josje van der Linden en Joana Duarte over de positieve effecten daarvan en over de manier waarop je meertalig (voor)lezen een plek kunt geven in het onderwijs.

Jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong worden nog steeds vaak over het hoofd gezien. Hoe kunnen we deze kinderen eerder herkennen en dus beter begeleiden? Leonieke Boogaard legt dat uit in dit artikel en geeft daarbij allerlei praktische tips.

Lindai Boogerman draagt haar jarenlange ervaring met poppenspel voor kinderen over aan leerkrachten. Zij leren en ervaren dat de inzet van poppen veel effect kan hebben op kinderen.  Lucienne Rijks interviewde haar hierover. Hoe kun je de poppen inzetten? Welk effect heeft dat en welke tips heeft zij voor leerkracht...

Iedere kleutergroep heeft wel één of meerdere nieuwkomers in de klas. Kleuters die dezelfde ontwikkelingsfase doormaken als hun klasgenoten, maar hun taal tot nu toe hebben ontwikkeld in een andere taal dan het Nederlands. Aan jou als leerkracht de taak om hierop in te spelen. Marlien de Koning laat zien hoe de nieu...

Volledig geïntegreerd taalonderwijs, zonder methodes voor technisch en begrijpend lezen, zaakvakken, woordenschat en burgerschap, wordt al jaren op de Achthoek gegeven. Toch is er altijd ruimte voor verbetering. Taalcoördinator Iris Akkerman zag dat er vooral op het gebied van begrijpend lezen nog veel winst te beha...

Alhoewel het aanbod podcasts voor kinderen in Nederland niet heel groot is, zijn er toch een paar echte parels te vinden. Op de website kinderpodcasts.nl staat een mooie selectie. Zijn deze parels ook in te zetten in ons onderwijs? En hoe kun je dat doen? In dit artikel  lees je wat er bekend is over podcasts in het...

Op de basisschool moeten leerlingen enig inzicht opdoen in taal: hoe zit taal in elkaar, hoe verandert taal en hoe kun je reflecteren op

taalgebruik? Om deze taalbeschouwingsvaardigheden te ontwikkelen, is grammaticaonderwijs onontbeerlijk, maar dan niet op de traditionele

manier. Jimmy van Rijt en Peter de Swart ...

Taalgericht vakonderwijs wérkt, dat weten we. Maar waarom eigenlijk? Dat hangt samen met hoe onze hersenen werken. In dit artikel gaan

Sander Scholten en Willemijn Zwart met elkaar in gesprek en laten ze zien hoe je neurolinguïstische inzichten kunt toepassen in je lessen.

Tijdens eerdere stages merkte Leonie Takens dat leerlingen niet altijd gemotiveerd waren om te lezen. Ook in haar LIO-klas op het speciaal basisonderwijs viel dit op. In dit artikel beschrijft ze hoe ze onderzoekend leesonderwijs heeft ingezet om de leesmotivatie te verhogen in haar SBO-klas. 

Met Leesroute kunnen leerkrachten op een speelse manier nadenken over hoe ze de leesmotivatie van hun leerlingen kunnen vergoten. Het bordspel is ontwikkeld voor teams die zich aansluiten bij de Bibliotheek op school en heeft als doel leerlingen verder te helpen in hun leesontwikkeling. ‘Als leerkracht schep je de v...

Worden leerlingen later betere schrijvers als ze al vroeg allerlei tekstsoorten leren schrijven? Zeer zeker! Sterker nog, ook de motivatie om te leren lezen neemt toe. In dit artikel laten Jantien Dhont en Mariëtte Hoogeveen aan de hand van de lessenserie Schrijven met peer response en instructie in genre-kennis zie...

Het is augustus en 20 kinderen starten met groep 5. Een nieuwe juf, een nieuw lokaal, de muren zijn nog kaal. De meeste van deze kinderen lezen niet graag zelfstandig en zitten nog niet op E4, een enkeling is al iets verder. Toch kiest leerkracht Patty Roos voor het boek Lampje als de krachtlijm die alles verbindt i...

Wat is de rol van een taalcoördinator en hoe bereidt de opleiding voor taalcoördinator je voor op deze rol? Evelien Burema gaat hierover in gesprek met opleidingsdocenten Helga van de Ven en Veronique Damoiseaux en met vers afgestudeerde taalcoördinator Annemarie Vervoorn.

Mondelinge taalvaardigheid is belangrijk voor het schoolsucces van leerlingen, maar in het speciaal basisonderwijs (sbo) bereikt maar 41 procent van de leerlingen niveau 1F voor het onderdeel ‘gesprekken voeren’. Rianne de Wit laat zien hoe je met een digitaal schermspel meer doelgerichte oefenmomenten kunt creëren ...

Ze zijn nu voor iedereen beschikbaar: de conceptkerndoelen van het leergebied Nederlands. Wat vindt het onderwijsveld van deze doelen? Zijn ze bruikbaar om je taalonderwijs mee vorm te geven? In dit artikel vertelt Linda Vaessen uit het kerndoelenteam over haar ambities in dit traject, en geven Joke Scheffer, Diana ...

De huidige leestoetsen geven te weinig zicht op de leesontwikkeling van kinderen. Hoe weet je of een kind begrijpt wat hij leest? En wat een volgend stapje is in zijn ontwikkeling? Op welke manier kunnen we leesontwikkeling wel in beeld krijgen? In dit artikel lees je de inzichten van enkele Brabantse scholen.

Kindcentrum Rijpelberg in Helmond heeft een zogenaamde Taalvriendelijke Bibliotheek: een op maat gemaakte meertalige boekencollectie als onderdeel van de Bibliotheek op school, die werd samengesteld, geïnstalleerd en gepresenteerd door de leesmediacoach van Bibliotheek Helmond-Peel. Wat beweegt een school om anderst...