Welkom

Hartelijk welkom op de website van MeerTaal. MeerTaal is een inspirerend en onafhankelijk tijdschrift over taal in het basisonderwijs. Het richt zich op taaldidactiek in de breedste zin van het woord. MeerTaal biedt een mix van theorie en praktijk, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het primair onderwijs: leraren, taalcoördinatoren, directies en pabo-studenten en -docenten.

Bekijk alle Taal = Meer

Word abonnee

Bekijk hier de opties

Redactie

Neem contact op met de redactie
Redactioneel

Feest!

Wij zijn toe aan onze tiende jaargang en dat voelt als een speciale verjaardag. Een mooie aanleiding om terug te blikken, maar ook om nieuwe plannen te maken. Voor het terugblikken ben ik het archief ingedoken en ik was blij verrast: op onze website zijn een boel pareltjes te vinden, die nog steeds actueel en bruikb...

Artikelen

Taaldoelen koppelen aan digitale geletterdheid is vrij eenvoudig

Digitale geletterdheid en taal: een natuurlijke relatie

In onze samenleving zijn technologie en media onmisbaar. Het is dan ook belangrijk om niet alleen geletterd, maar ook om digitaal geletterd te zijn. Daarom is het noodzakelijk dat scholen digitale geletterdheid een vast onderdeel maken van hun curriculum. Steeds meer basisscholen integreren digitale geletterdheid me...

Taaltalent

Marieke Lucas Rijneveld

Het taaltalent van

Marieke Lucas Rijneveld (1991) groeide op in Nieuwendijk, in een gereformeerd boerengezin waar hij niet zichzelf kon zijn. Het verlies van een broer had een enorme impact op de relatie met zijn ouders in de basisschoolperiode. In die periode creëerde Rijneveld het fantasievriendje Lucas.

 

De kracht van poëzie

Gedichten als onderdeel van rijk taalonderwijs

Een krachtig kenmerk van rijk taalonderwijs is dat kinderen lezen, praten en schrijven over betekenisvolle thema’s. Thema’s worden betekenisvoller voor kinderen als ze die kunnen linken aan eigen ervaringen. Verwoorden en beschrijven van eigen ervaringen kan in verschillende tekstgenres. Poëzie is vaak het laatste w...

Column

Van ‘Kaas’ naar ‘Mag ik hierop reageren?’

In januari 2021 heeft corona ons doen besluiten om naar Nederland te verhuizen. Zes maanden later landden we op Schiphol. Kyro, geboren in Hong Kong en opgegroeid in Ho Chi Minh City in Vietnam, sprak op school en thuis voornamelijk Engels. Met Vietnamees-Nederlandse en Chinees-Nederlandse ouders, sprak ze ook een b...

Lesgeven aan vluchtelingenkinderen

"Juf, wanneer gaan we écht iets leren?"

Binnen één jaar zijn we geconfronteerd met twee grote vluchtelingenstromen. In de zomer van 2021 vluchtten duizenden Afghanen voor de machtsovername van de Taliban. Een halfjaar later sloegen in Oekraïne miljoenen mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld. De kinderen die uit deze landen naar Nederland komen, hebben re...

Column

Uhhhh... meester, ik moet je wat vertellen!

Het is altijd weer een feestje als een nieuw thema van start gaat. Bij het creëren van taal- en leerrijke hoeken kan ik mezelf helemaal uitleven. Ik vind het zinvol om de kinderen hierbij te betrekken, omdat ze met de meest geweldige ideeën komen. Een plaats waar dit regelmatig gebeurt, is aan de verteltafel. Bij de...

Artikelen

Rijke teksten in de praktijk

Langere tijd met leerlingen lezen, schrijven en praten vergroot hun kennis van de wereld en daarmee ook hun begrip van teksten over dat onderwerp. Ook werk je aan duurzame woordenschatontwikkeling van de begrippen en woorden die in je thema aan de orde komen. In deze nieuwe rubriek bieden we je een set van rijke tek...

MeerBoek

Groene argumenten

Mijn boek Palmen op de Noordpool is thematitel bij het thema ‘Gi-ga- groen’ van de kinderboekenweek 2022. In dit boek leg ik klimaatverandering uit aan kinderen vanaf 9 jaar.

 

Artikelen

Dialogische gesprekken met kinderen

Op iedere fles past een dop

Mooie praktijken staan en vallen met de kwaliteit van de professional. In dit artikel schrijven Levineke van der Meer en Hermien de Waard over hun ontdekkingen tijdens het professionaliseringstraject Spel met Oog voor Dialoog dat zij deden in samenwerking met onderzoekers van de Vrije Universiteit.

 

Praktijkonderzoek

Maaike Pulles

Maaike Pulles promoveerde op 9 december 2022 aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar onderzoek naar de interactie tussen basisschoolleerlingen tijdens dialogisch lezen.

 

Praktijkonderzoek

Nina Sangers

Nina Sangers promoveerde op 30 maart 2022 aan de Universiteit Utrecht met haar onderzoek naar verhalende en stem-elementen in educatieve teksten.

 

Artikelen

Ga de diepte in!

Integreren en evalueren van informatie voor dieper begrip van een tekst

Hoewel veel leerlingen op de basisschool goed in staat zijn om geschreven teksten op een oppervlakkig niveau te begrijpen en expliciete informatie uit een tekst te halen, hebben relatief veel van hen moeite om een tekst verdiepend te lezen. Wat houden deze verdiepende vaardigheden in en hoe komen leerlingen juist to...

Artikelen

Eerste hulp bij effectief leesonderwijs

Lezeninhetpo.nl

Dit voorjaar lanceerden Stichting Lezen en SLO lezeninhetpo.nl: een website met achtergrondinformatie en tips over effectief leesonderwijs. In dit artikel vertellen drie leerkrachten hun ervaringen met de website.

 

Nieuwkomers

De Taalvriendelijke School

“Ik wil jullie bedanken, want jullie hebben mijn werk veel makkelijker gemaakt.” Twee jaar nadat de St. Janschool in Amsterdam als één van de eerste scholen ter wereld het predikaat ‘Taalvriendelijke School’ ontving, deelde Dieneke Blikslager, adjunct-directeur en leerkracht, haar ervaringen tijdens een van de netwe...

Nog meer taal!

Nog meer taal!

In deze editie: 

  • Onze redacteur is enthousiast over...
  • Kindertekst van Tim
  • De liedjesfabriek
  • Tip! 

 

Redactioneel

Schatkist op zolder

De afgelopen tijd heb ik, net als de rest van Nederland, flink schoon schip gemaakt op mijn zolder. Tijdens het opruimen vond ik een doos met oude schoolwerkjes uit mijn basisschoolperiode, alweer ettelijke decennia geleden. Dat was genieten! Het waren vooral taal- en knutselwerkjes, wat ik om twee redenen wel snap....

Artikelen

Context is cruciaal!

Hoe je effectief werkt aan woordenschatontwikkeling

Overal heb je woorden voor nodig. Het belang van een goede woordenschat om deel te kunnen nemen aan het onderwijs wordt door niemand betwist. Hoe zorg je ervoor dat de woordenschat van leerlingen zich voldoende uitbreidt en verdiept? Lucienne Rijks gaat hierover in gesprek met Marianne Verhallen en Anneke Smits.

 

...
Taaltalent

Sinan Can

Het taaltalent van

Sinan Can is journalist en programmamaker. Hij maakt documentaires zoals De verloren kinderen van het Kalifaat en Sinan zoekt de klas van Elias. In deze laatste serie gaat Sinan op zoek naar de Syrische klasgenootjes van Elias die jaren geleden naar Nederland vluchtte vanuit Aleppo. Sinan schreef de boeken Arabische...

Artikelen

Alleen Nederlands in de klas? Nee!

Hoe je thuistalen van leerlingen effectief inzet

Elke leerling is meertalig, want iedereen spreekt verschillende talen of taalvarianten. Meertaligheid is een realiteit en een doel in het onderwijs; je kunt er niet omheen. Maar vaak wordt nog de vraag gesteld: alleen Nederlands in de klas, ja of nee? In dit artikel worden best practices van basisscholen besproken d...

Artikelen

Stap voor stap naar effectieve feedback

Praktisch stappenplan voor feedback op schrijfproducten

Het kan erg frustrerend zijn als je veel tijd hebt besteed aan het geven van feedback en leerlingen lijken er niet veel van te leren. Hoe geef je feedback waar een leerling echt iets aan heeft? Monica Koster en Meike Korpershoek hebben hiervoor een stappenplan ontwikkeld. Aan de hand van een voorbeeld laten ze zien ...

Praktijkonderzoek

Chantal van Dijk

Chantal van Dijk promoveerde op 17 september 2021 bij de Radboud Universiteit met haar onderzoek naar tussen-talige invloed bij tweetalige kinderen.

 

Praktijkonderzoek

Mariëtte Hingstman

Mariëtte Hingstman promoveerde op 7 juni 2021 aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar onderzoek naar de potentie van het programma Success for All (SfA) voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften. Taal en lezen staan centraal in SfA.

 

Taal = meer

Taal = meer

Deze keer in Taal = meer:

  • Woorden op reis
  • Maak een woordslang
  • Verkleinwoordjes
Column

Van brain drain naar brain gain

Toen onze zoon de basisschoolleeftijd kreeg, gingen mijn vrouw en ik op zoek naar een school waar gebarentaal gesproken werd. Hij is doof en wij voeden hem tweetalig op, met gebarentaal en Nederlands. We besloten hem naar de Guyotschool te laten gaan, cluster-2-onderwijs. Hij voelde zich vanaf dag één thuis bij de a...

Artikelen

Alle leerlingen gemotiveerd aan het lezen?

Handreikingen voor leesmotivatie bij moeilijk te activeren leerlingen

Van ieder kind een enthousiaste lezer maken; dat is wat we het liefste zouden willen. Maar niet ieder kind is intrinsiek gemotiveerd om te lezen. In dit artikel legt Anneke Bemer uit waarom dit geen probleem hoeft te zijn en biedt zij handvatten om leerlingen die niet intrinsiek gemotiveerd zijn, tóch een goede lees...

Taalonderwijs in beeld

Trek kinderen een verhaal in met de kamishibai

In stamgroep 1a/2a van Kindcentrum De Vuurvogel in Assen werkt juf Ria Rozema met het boek Maar eerst ving ik een monster van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer. Ze gebruikt daarbij een kamishibai (een verteltheatertje) om het verhaal de eerste keer met veel interactie te introduceren. Voor Ria is het werken met de kam...

Artikelen

Brede schouders onder leesontwikkeling in Mechelen Leesstad

In Nederland wordt op verschillende plaatsen volop gewerkt aan een leesoffensief, waarbij verschillende instellingen samenwerken om de leesvaardigheid onder jongeren te verbeteren. Onze benedenburen in België zijn vorig jaar al gestart met een brede aanpak van leesontwikkeling: Mechelen Leesstad. Een Hogeschool, de ...

Artikelen

Wie schrijft die blijft

Klassenpost: een betekenisvolle schrijfactiviteit

Als je vroeger zelf ook een penvriendje hebt gehad, weet je hoe bijzonder het is om een handgeschreven brief te ontvangen. Juist in deze digitale tijd is het waardevol om een eigen schrijfmaatje te hebben. Een onbekend leeftijdgenootje waarmee je persoonlijke, met de hand geschreven, brieven gaat uitwisselen. In dit...

Nieuwkomers

Thuistaal stimuleren bij niet-geletterde kinderen

We weten inmiddels dat je een tweede taal leert via de taal die je al beheerst (Cummins, 2001). Onderdompeling, waarbij je alleen de tweede taal mag gebruiken, werkt vaak vertragend en frustrerend voor leerlingen. Het nieuwkomersonderwijs heeft veel leerlingen die nog niet geletterd zijn, maar vaak mondeling hun thu...

Column

Samen bouwen aan taalbeleid

Ik zit extra vroeg op de fiets naar school. Heb ik aan alles gedacht? Vandaag hebben we een studiedag, geheel in het teken van taal. Samen met de bovenschoolse taalspecialist heb ik vanuit mijn rol als taalcoördinator deze studiedag goed voorbereid. Ik ben er klaar voor om ons taalaanbod kritisch te bekijken, maar s...

MeerBoek

Wat wens jij?

Met kinderen poëzie schrijven? De poëziebundel Alle wensen van de wereld biedt volop inspiratie. De bundel bevat gedichten over jezelf en het onderzoeken van de wereld om je heen. Gedichten die helpen, troosten en blij maken. In dit artikel laat Rian Visser zien hoe de gedichten gebruikt kunnen worden als inspiratie...

Nog meer taal!

Nog meer taal!

In deze editie:

  • Onze redacteur is enthousiast over...
  • Kindertekst van Hosna
  • Praktische handvatten voor lesgeven aan Oekraïense kinderen
  • Tips

 

Redactioneel

Rituele dans

Je kunt er bijna de klok op gelijk zetten. Na iedere periodieke onderwijspeiling verschijnen er zorgelijke berichten in de media over het niveau van taalvaardigheid van de jeugd van tegenwoordig. Ze kunnen niet meer lezen, ze kunnen niet meer schrijven. En luisteren doen ze ook voor geen meter. En hun feitenkennis? ...

Artikelen

Meertalig opvoeden, hoe dan?

Hoe leerkrachten ouders kunnen adviseren

Veel kinderen in Nederland groeien meertalig op. Een kind succesvol meertalig opvoeden gaat niet altijd vanzelf. Hoe zouden leerkrachten ouders daarbij kunnen ondersteunen? Wat zeg je wel en wat zeg je niet tegen (de ouders van) een meertalige leerling? Sharon Unsworth geeft in dit artikel adviezen met praktische ha...

Taaltalent

Björn Kuipers

Het taaltalent van…

De juiste taal gebruiken in een fractie van een seconde, de juiste vragen stellen aan de assistent-scheidsrechters in een hogedrukpan aan emoties, jarenlang kunnen samenwerken met een team waarin je elkaar in een paar woorden kunt vinden: dat taaltalent heeft Björn Kuipers, de scheidsrechter die in 2021 als eerste N...