Welkom

Hartelijk welkom op de website van MeerTaal. MeerTaal is een inspirerend en onafhankelijk tijdschrift over taal in het basisonderwijs. Het richt zich op taaldidactiek in de breedste zin van het woord. MeerTaal biedt een mix van theorie en praktijk, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het primair onderwijs: leraren, taalcoördinatoren, directies en pabo-studenten en -docenten.

Op deze website vind je alle artikelen uit MeerTaal overzichtelijk bij elkaar. Zo kun je ze waar je ook bent en wanneer je maar wilt opnieuw lezen of inzetten in je groep.

MeerTaal wordt uitgegeven door Koninklijke Van Gorcum BV te Assen en verschijnt drie keer per jaar. Klik hier voor informatie rondom abonnementen. Voor vragen of suggesties kun je mailen naar meertaal@vangorcum.nl.

Redactioneel

Rituele dans

Je kunt er bijna de klok op gelijk zetten. Na iedere periodieke onderwijspeiling verschijnen er zorgelijke berichten in de media over het niveau van taalvaardigheid van de jeugd van tegenwoordig. Ze kunnen niet meer lezen, ze kunnen niet meer schrijven. En luisteren doen ze ook voor geen meter. En hun feitenkennis? ...

Artikelen

Meertalig opvoeden, hoe dan?

Hoe leerkrachten ouders kunnen adviseren

Veel kinderen in Nederland groeien meertalig op. Een kind succesvol meertalig opvoeden gaat niet altijd vanzelf. Hoe zouden leerkrachten ouders daarbij kunnen ondersteunen? Wat zeg je wel en wat zeg je niet tegen (de ouders van) een meertalige leerling? Sharon Unsworth geeft in dit artikel adviezen met praktische ha...

Taaltalent

Björn Kuipers

Het taaltalent van…

De juiste taal gebruiken in een fractie van een seconde, de juiste vragen stellen aan de assistent-scheidsrechters in een hogedrukpan aan emoties, jarenlang kunnen samenwerken met een team waarin je elkaar in een paar woorden kunt vinden: dat taaltalent heeft Björn Kuipers, de scheidsrechter die in 2021 als eerste N...

Artikelen

Everybody happy!

Gepersonaliseerd taalonderwijs Engels: toekomstdroom of realiteit?

Bij het aanbieden van het onderwijs in de Engelse taal krijgen leraren te maken met grote niveauverschillen tussen leerlingen. Hoe kun je het onderwijsaanbod laten aansluiten bij het niveau van de individuele leerling, zodat hij gemotiveerd en betrokken blijft? Jasper Kok beschrijft hoe ze dit bij Stichting OPO Hof ...

Column

Leren van mijn zoon

Wij voeden onze zoon Gabriel tweetalig op. Mijn man spreekt Nederlands met hem, ik Spaans. Voor ons is dat vanzelfsprekend. Kinderen leren zo hun moedertaal op een makkelijke manier, het gaat vanzelf.

Ik zie dat kinderen van ouders met verschillende taalachtergronden al op jonge leeftijd meer talen spreken dan Nede...

Artikelen

Rijk taalonderwijs zonder methode

Thematisch werken met taalrondes als basis

Bassischool De Es heeft zowel de taalmethode als de zaakvakmethode losgelaten en biedt alle vakgebieden geïntegreerd aan, met uitzondering van rekenen en spelling. Samen met Mirjam Zaat begeleidt Willemijn Vernout het team van De Es bij de invoering van taalrondes. In dit artikel beantwoordt Willemijn de meest geste...

Column

Meer is niet altijd minder

Iedere vrijdagochtend wandel ik naar 'mijn' school. Direct naast de schooldeur is het lokaal van groep 4. Vooraan zit Noah, een NT2-leerling met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). Vaak ziet hij me aankomen en dan lachen we naar elkaar, want elke week haal ik hem uit de groep voor een half uurtje plusrekenen. Maar ...

Taal = meer

Taal = meer

 Deze keer in Taal = meer:

  •  Een woord als een signaal
  •  Gebarentaal
  •  Objectief of subjectief?

 

MeerBoek

Meer zin in lezen door de boekenbabbel

Een boekenbabbel is een korte, krachtige en veelzijdige lesactiviteit voor de leesles.

 

Artikelen

De rol van ouders bij de taalontwikkeling

In een gemiddelde kleuterklas in Nederland bestaan grote verschillen tussen kinderen als het gaat om hun taalvaardigheid. Deze zijn voor een deel te verklaren vanuit verschillen in de thuisomgeving. Eke Krijnen en Martine van der Pluijm onderzochten hoe scholen rekening kunnen houden met deze verschillen en laagopge...

Taalonderwijs in beeld

Ondersteunend tekenen bij TOS

Taalonderwijs in beeld

De rubriek 'Taalonderwijs in beeld' geeft aan de hand van foto's een concreet beeld van taalonderwijs, taaldidactiek, vernieuwende taalprojecten en de toepassing van methodieken in de klas. Download de pdf (via de link bovenaan deze pagina) en kijk mee!

 

Praktijkonderzoek

Bas Baas

Bas Baas behaalde zijn master Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen met scriptie-onderzoek naar online schrijfonderwijs tijdens de eerste coronasluiting. 

 

Praktijkonderzoek

Sophie Gruhn

Sophie Gruhn promoveerde op 7 juni 2021 aan de Radboud Universiteit met haar onderzoek naar een digitale toets die individuele instructiebehoeften van basisschoolleerlingen in begrijpend lezen inzichtelijk maakt. 

 

Artikelen

Twee vliegen in één klap

Effectief gebruik van de leescirkel op de pabo

De leescirkel van Aidan Chambers is op Hogeschool De Kempel een belangrijk middel om de literaire competentie van studenten te vergroten. Daarnaast inspireert de leescirkel hen een rijke leesomgeving te creëren op hun (stage)school. Op welke manier aan deze twee doelen wordt gewerkt, beschrijven Anne van Buul en Hel...

Artikelen

De kracht van taalfeedback

Het versterken van mondelinge taalvaardigheid

Een kind leert mondelinge taal door interactie en door de omgeving waarin hij opgroeit. Taalfeedback is een krachtig middel om de mondelinge taalvaardigheid verder te ontwikkelen. Eveline Bogers beschrijft op welke manieren je effectieve taalfeedback kunt geven en illustreert dit met voorbeelden. 

 

Nieuwkomers

Minor Nieuwkomersonderwijs op de pabo

‘Super leerzaam en interessant’ en ‘Heel verrijkend!’ Zomaar een paar afsluitende opmerkingen die studenten van de minor Nieuwkomersonderwijs maakten tijdens de laatste bijeenkomst. Het duidt op voldoening. Ook op een vereiste? In de ogen van leraren in het nieuwkomersonderwijs zeker. Zij pleiten voor een goede voor...

Nog meer taal!

Nog meer taal!

In deze editie:

  • Onze redacteur is enthousiast over...
  • Kindertekst van Lola
  • Publicatie: Het ritselende geluid van het omslaan
  • Aankondigingen
Redactioneel

Het nieuwe normaal

Een fris nieuw schooljaar strekt zich voor ons uit. Wij beginnen deze nieuwe jaargang van MeerTaal ook fris en fruitig met een geheel vernieuwde vormgeving en bomvol interessante en inspirerende artikelen en columns over taal en taalonderwijs.

 

Na alle coronaperikelen en lockdowns van het afgelopen schooljaar voe...

Artikelen

Stel prioriteiten en handel vanuit kennis

Leesonderwijs in groep 3 en 4 na de lockdowns

Hoe begin je het schooljaar in de groepen 3 en 4 na de periode van coronamaatregelen? Hoeveel vertraging hebben leerlingen opgelopen? Zijn er interventies nodig, en zo ja, welke? Hoe zou je het extra onderwijsgeld het beste kunnen besteden? Lucienne Rijks interviewde Erna van Koeven, Mirjam Snel en Marita Eskes hier...

Taaltalent

Rob Kemps

Het taaltalent van…

Rob Kemps verrast mensen voortdurend: met zijn authentieke, smakelijke taalgebruik in de finale van De slimste mens, met zijn opzwepende teksten tijdens een optreden van de Snollebollekes of met zijn verhaal bij Matthijs van Nieuwkerk over het in het hart geraakt worden door een Franse tekst van Jacques Brel zonder ...

Artikelen

‘Kun jij het eerst even in het Turks voorlezen?’

Inclusieve natuur- en technieklessen in de bovenbouw van het basisonderwijs

Kinderen met een andere thuistaal dan het Nederlands kunnen niet altijd goed meedoen met zaakvaklessen wanneer ze het Nederlands niet genoeg beheersen. In een internationaal onderzoek naar inclusief natuur- en techniekonderwijs is onderzocht wat leerkrachten kunnen doen om meertalige leerlingen actief bij zulke less...

Column

Beter dan vroeger

Mijn oudste zoon, Oguz Kaan, was 7 toen we in Nederland kwamen wonen, net als ik toen ik als kind naar Nederland verhuisde. Allebei moesten we natuurlijk Nederlands leren, maar gelukkig gaat dat nu heel anders dan eind jaren tachtig. Zelf kwam ik in groep 3 terecht, moest een jaar overdoen en kreeg verder geen extra...

Artikelen

Wat is eigenlijk een zin?

Leerlijn begrippen voor taalbeschouwing

SLO ontwikkelde een leerlijn met begrippen voor taalbeschouwing. De leerlijn bestaat uit een geordende set begrippen die kennis over taal uitdrukken. Met die begrippen kun je met je leerlingen praten over taal en taalgebruik. Bart van der Leeuw en Mariëtte Hoogeveen leggen uit hoe je met deze leerlijn het domein taa...

Column

Tops en tips van De Jonge Beckmanjury

Al een paar jaar begeleid ik De Jonge Beckmanjury en dat is elke keer een feestje. Die kinderjury kiest tijdens een jaarlijkse Geheime Vergadering het beste historische jeugdboek uit een shortlist van vijf boeken. Zo’n Geheime Vergadering is niet voor watjes. De juryleden verdedigen hun favoriete boek met hand en ta...

Taal = meer

Taal = meer

Deze keer in Taal = meer:

  • Woorden uitlenen
  • Raad de gaten!
  • Op zoek naar verschillen
  • Wild
  • Meer keuzes
MeerBoek

Ik wil een wiegje worden

De kinderlijke verwondering van een kleuter die ontdekte dat houten voorwerpen ooit bomen waren bracht Bette Westera op het idee voor een boek over bomen die zich afvragen wat ze later willen worden. Daarmee sluit Ik wil een wiegje worden, zei de wilg prachtig aan bij het thema van de Kinderboekenweek 2021: Worden w...

Artikelen

Het effect van de eindtoets

De afname van een eindtoets aan het eind van het basisonderwijs is verplicht voor alle leerlingen. Maar welk effect heeft een toets zoals de eindtoets nu feitelijk op het onderwijs? En is dat een effect waar de kwaliteit van onderwijs daadwerkelijk mee gediend is? Karen Heij zocht het uit in haar promotieonderzoek.

Taalonderwijs in beeld

Boeken in de buurt

Taalonderwijs in beeld

De rubriek 'Taalonderwijs in beeld' geeft aan de hand van foto's een concreet beeld van taalonderwijs, taaldidactiek, vernieuwende taalprojecten en de toepassing van methodieken in de klas. Download de pdf (via de link bovenaan deze pagina) en kijk mee!

Praktijkonderzoek

Evelyn Bosma en Naomi Nota

Evelyn Bosma en Naomi Nota wonnen op 15 november 2020 de vijfde Klokhuis Wetenschapsprijs met hun onderzoek ‘Hoe lezen tweetalige kinderen in Friesland?’ Voor beide onderzoekers een bekend onderwerp: Evelyn promoveerde op 2 oktober 2017 aan de Fryske Akademy en de Universiteit van Amsterdam met haar onderzoek naar d...

Praktijkonderzoek

Martine van der Pluijm

Martine van der Pluijm promoveerde op 27 november 2020 aan de Open Universiteit op een onderzoek naar hoe leraren (zowel pedagogische medewerkers als leerkrachten) samen met laagopgeleide ouders kunnen werken aan de taalontwikkeling van jonge kinderen.

 

Artikelen

Aan de slag met wereldoriëntatie én taal: twee vliegen in één klap!

Wat is de meerwaarde van geïntegreerde lessen wereldoriëntatie en taal?

Waarom zou je taaldoelen koppelen aan doelen van wereldoriëntatie? En hoe doe je dat? Dit artikel gaat over de kracht van geïntegreerde lessen wereldoriëntatie en taal. Anne-Christien Tammes en Femke Ruiter beschrijven aan welke voorwaarden deze lessen moeten voldoen en geven praktijkvoorbeelden waar je als leerkrac...

Artikelen

SJOES, meer dan taal

In Nederland kan meer dan 80% van de mensen als meertalig beschouwd worden. De tweede taal kan een lokaal gesproken taal zijn of een buitenlandse taal. Een groeiende groep leerlingen in het basisonderwijs heeft een andere moedertaal dan het Nederlands. Meertaligheid in het onderwijs is daarmee een gegeven. In dit ar...

Nieuwkomers

Thuistaal als hulpmiddel

Lidy Peters vertelt op welke manieren je de thuistaal van leerlingen in het onderwijs kunt inzetten, en waarom dat belangrijk is.

 

Nog meer taal!

Nog meer taal!

In deze editie:

  • Onze redacteur is enthousiast over...
  • Kindertekst van Moussa
  • Op zoek naar een creatieve invulling van de Kinderboekenweek?
  • Aankondigingen
Redactioneel

Doe de titel als laatst

Naar aanleiding van de publicatie van het rapport Peil. Schrijfvaardigheid zetten we in dit nummer schrijfvaardigheid in de schijnwerpers. De resultaten van de peiling kun je verderop in dit nummer lezen. Graag deel ik op deze plek de resultaten van een eigen peilingsonderzoekje, dat ik een poosje geleden heb uitgev...

Artikelen

Schrijfprestaties onder de maat

Het schrijfonderwijs heeft een impuls nodig

Recent peilingsonderzoek laat zien dat het niveau van schrijfvaardigheid van leerlingen aan het eind van het basisonderwijs te wensen overlaat (Inspectie van het Onderwijs, 2021). In dit artikel bespreken Herman Franssen en Aster Dijkgraaf de resultaten van deze peiling en de implicaties hiervan voor de onderwijspra...