Welkom

Hartelijk welkom op de website van MeerTaal. MeerTaal is een inspirerend en onafhankelijk tijdschrift over taal in het basisonderwijs. Het richt zich op taaldidactiek in de breedste zin van het woord. MeerTaal biedt een mix van theorie en praktijk, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het primair onderwijs: leraren, taalcoördinatoren, directies en pabo-studenten en -docenten.

Naast enkele grote artikelen bevat elk nummer de vaste rubrieken Taaltalent, columns van leraren en ouders, taalspelletjes in Taal = meer!, MeerBoek, Taalonderwijs in beeld, Taalonderzoek in de praktijk, Taalonderwijs aan nieuwkomers en weetjes en nieuwsberichten in Nog meer taal!

Op deze website vind je alle artikelen uit MeerTaal overzichtelijk bij elkaar. Zo kun je ze waar je ook bent en wanneer je maar wilt opnieuw lezen of inzetten in je groep.

MeerTaal wordt uitgegeven door Koninklijke Van Gorcum BV te Assen en verschijnt drie keer per jaar. Klik hier voor informatie rondom abonnementen. Voor vragen of suggesties kun je mailen naar meertaal@vangorcum.nl.

Columns

Taal uit de gevangenis

Het voorleesproject in de gevangenis van Dordrecht, waarbij gedetineerde vaders hun kind(eren) mogen voorlezen, blijkt een succes voor beiden.

Meer meertaligheid in het basisonderwijs…Ja maar, hoe? Nieuwe inzichten door meertaligheidsprojecten

Nederland is rijk aan talige en culturele diversiteit maar toch blijft de hoofdtaal van het curriculum het Nederlands. Andere talen, zoals migranten- of streektalen spelen een kleinere (of geen) rol in het onderwijs. In dit artikel worden de achtergronden en bedoelingen besproken van recent gestarte projecten vanuit...

Columns

Rapporten

Column leraar: over de ervaringen met het leerlingen laten opstellen van een rapport over hun leraar.

Doen

Taal=meer

Suggesties om onderzoekende taalactiviteiten te laten doen door en met de leerlingen.

Columns

Als we durven

Column taalexpert over het effect van een betekenisvolle creatieve schrijfopdracht.

Alle kleuters hebben iets te vertellen

De verhalen van kleuters zijn niet altijd goed te volgen en lang niet allemaal vertellen ze uit zichzelf en met gemak. Ze zijn soms verlegen, onzeker, beheersen de taal onvoldoende of hebben last van een combinatie daarvan. Maar álle kleuters hebben iets te vertellen, laten Hieke van Til en Marian Bruggink in dit ar...

Doen

Taalonderwijs in rijke thema’s

Aan de hand van een fotoverslag wordt duidelijk hoe Marit van der Meulen, die werkt op RKB De Regenboog in Zoetermeer (groep 6), vorig schooljaar met groep 5 is gestart met themagericht taalonderwijs. Zij deed dit vanuit de behoefte aan zinvol, motiverend en effectief taalonderwijs. Op De Regenboog zitten veel ander...

Praktijkonderzoek

Taalonderzoek in de praktijk: Harry Stokhof

Harry Stokhof promoveerde juni 2018 aan de Open Universiteit op het proefschrift: “How to guide effective student questioning?” een onderzoek naar de begeleiding van vraaggestuurd onderwijs.
Leraren hebben hiervoor een flexibele ondersteuning nodig, die enerzijds structuur geeft om voorkennis te verkennen, leervrage...

Praktijkonderzoek

Taalonderzoek in de praktijk: Nicole Swart

Nicole Swart is in december 2018 gepromoveerd aan de Radboud Universiteit. Zij onderzocht de rol van woordenschat bij het begrijpen van teksten in de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs. Daarbij heeft zij ook gekeken naar de invloed van cognitieve factoren op de ontwikkeling van begrijpend lezen. Een focus o...

Rijke leesstof stimuleert

Andere teksten maken je leesonderwijs betekenisvol, want teksten in schoolboeken zijn dikwijls tamelijk arm: weinig variatie in woorden, slechte verbanden tussen zinnen, compact en vol school- en vaktaal. Vaak zijn die tekstjes precies afgestemd op de vragen die altijd bij zo’n tekst moeten worden beantwoord. In dit...

Meertaligheid in de klas - voorbeelden uit de onderwijspraktijk

Vanuit recente inzichten uit de literatuur heeft SLO in samenwerking met leraren een aantal lesactiviteiten ontwikkeld waarin meertaligheid centraal staat. De eerste lesactiviteit is al gratis te downloaden. Eind januari vind je ze allemaal op het vakportaal Nederlands van SLO: nederlands.slo.nl.

Ontwikkelschool in de kijker: bs de Regenboog in Schijndel

Een portret van een ontwikkelschool die via Curriculum.nu bezig is met het leergebied Nederlands: hoe ziet hun taalonderwijs er nu uit? Waarom doen ze mee aan en waar hopen ze op? Waar wij afgelopen jaren op De Regenboog mee bezig zijn geweest is de zogenaamde ‘sjablonen-didactiek’. Sjablonen vormen een uitgangspun...

Weten

Hoe geef je de talenkennis die nieuwkomers meebrengen een plek in je onderwijs?

Leerlingen die nog geen Nederlands spreken, zijn al taalvaardig in een andere taal. Als leraar zou je die talenkennis van leerlingen kunnen benutten. Maar hoe doe je dat?
De auteurs beschrijven hoe een webapp van de Universiteit Utrecht, vol informatie over thuistalen, leraren kan inspireren en ondersteunen.

Weten

inhoud

inhoudsopgave

Redactioneel

Een opfrisbeurt

Zoals je je eigen werkomgeving af en toe eens moet opruimen en anders inrichten, zo is dat ook bij tijdschriften. MeerTaal heeft om die reden na vijf jaar een andere lay-out.

Weten

Op weg naar nieuwe kerndoelen voor het taalonderwijs

Curriculum.nu heeft als opdracht uit te zoeken wat leerlingen in po en vo in de nabije toekomst moeten kennen en kunnen. Hoe gaat dat in zijn werk en hoe hebben leraren uit het ontwikkelteam voor het leergebied Nederlands dat proces ervaren tot dan toe? Welke wensen hebben zij zelf voor de ontwikkeling van het vak?

Opinie

Het taaltalent van Özcan Akyol

De schrijver Akyol vertelt hoe de ervaren tegenwerking, ook op de scholen die hij bezocht, hem juist motiveerden om dingen beter en anders te doen. En dat heeft gewerkt.

Een leerlijn schrijven met 'peer response'

Op basis van onderzoek is een leerlijn ontwikkeld, waarbij leerlingen elkaar helpen hun teksten systematisch te verbeteren.

Columns

Luisteren op je eigen manier

Ouder vertelt over het luistergedrag van haar zoontje tijdens voorlezen.

Weten

Toekomstbestendig Nederlands taalonderwijs in het buitenland

Omdat 14000 kinderen buiten Nederland en Vlaanderen wekelijks onderwijs in de Nederlandse taal en cultuur volgen heeft de onderwijsorganisatie LanguageOne een eigen curriculum ontwikkeld. De context waarbinnen deze kinderen leven en leren sluit niet aan op bestaande Nederlandse taalmethoden. De nieuwe aanpak mikt op...

Columns

Kistje brieven

Ervaringen van een leraar die een briefwisseling met een van haar leerlingen begint, omdat zijn gedrag wat ongrijpbaar is.

Weten

Nog meer taal!

Aankondiging van de jaarkalender creatief schrijven voor leerjaren 5-8 en de ervaring van een leerling uit groep 2 in beeld en tekst.

Praktijkonderzoek

Het taaltraject

Hoe pabostudenten van hogeschool Saxion in Deventer een-op-een nieuwkomers helpen met hun verwerving van de Nederlandse taal.

Praktijkonderzoek

Ontwikkelschool (J.H. Snijdersschool in Rijswijk ZH) in de kijker

Deze school doet als ontwikkelschool voor het vak Nederlands mee met de ontwikkeling van Curriculum.nu. Een van de leraren van de school beschrijft hoe ze dit traject aangrijpen om binnen het leergebied Nederlands de spelhoeken te verrijken en verdiepen en de kwaliteit van de eigen teksten van de leerlingen te verbe...

Praktijkonderzoek

Taalonderzoek door Rosa Teepe

Promotie aan de Radboud Universiteit (2018) op basis van onderzoek naar de rol van ouderbetrokkenheid in de voorschoolse educatie. Met name het effect van het gezinsgerichte programma VVE Thuis op de woordenschat van peuters is onderzocht en bleek aantoonbaar.

Praktijkonderzoek

Taalonderzoek door Fenna Swart

Promotie aan de Universiteit Utrecht (2018) op basis van onderzoek naar de 'percepties van lerarenopleiders over taal in leren en lesgeven'. Dit leidde tot vijf gebieden waar actie nodig is: taalbewustzijn, actief luisteren, organiseren van interactie, taalondersteuning, verbeteren van taal in leren en lesgeven.

Praktijkonderzoek

Alle Zwolse kinderen leren lezen

In het kader van de rubriek Taalonderwijs in beeld vertellen medewerkers van Stadkamer in Zwolle, de Beste Bibliotheek van Nederland 2018, hoe zij i.s.m. hogeschool Windesheim en de de gemeente Zwolle werk maken van leesbevordering op de (voor)scholen in Zwolle.

Praktijkonderzoek

Taal en W&T

Hoe draagt een lessenserie wetenschap & techniek bij aan de taalvaardigheid van leerlingen? In het kader van een onderzoeksproject leren leraren van leerjaar 6 taalbevorderende en taalondersteunende strategieën toe te passen bij hun w&t-lessen.

Doen

Taal = meer

Opdrachten voor leerlingen: woordentrappen maken, herkennen van stopwoorden, spiegelwoorden, in uitdrukkingen met geen dat woord veranderen in een, woorden die ervaringen oproepen.

Columns

De woonkamerschool

Ervaringen bij een lerares op een school met anderstalige leerlingen in de buurt van Valencia.

Weten

Lezen wordt leuker als je zelf schrijft

Het gedurende een maand of een half jaar wekelijks een kinderboekenschrijver op school inzetten, blijkt stimulerend voor de motivatie om zowel te gaan lezen als zelf te schrijven. Dit artikel beschrijft hoe de Stichting De Schoolschrijver op scholen hiermee aan de slag is.

Redactioneel

Redactioneel

Door Joanneke Prenger.

Weten

Inhoud

Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.

Weten

Taalonderwijs waar je blij van wordt

MeerTaal bestaat vijf jaar! Hoe kun je zo’n feestje beter vieren dan door met elkaar stil te staan bij voorbeelden van taalonderwijs waar je blij van wordt. Daarom hebben de redactieleden voor dit nummer voorbeelden verzameld van taalonderwijs waar ze blij van worden.

Weten

Taal in het nieuwe waarderingskader van de inspectie

Het toezicht van de onderwijsinspectie is veranderd. De onderwijsinspectie heeft niet alleen haar werkwijze gewijzigd, maar ook het waarderingskader waarmee ze de kwaliteit van scholen en de kwaliteitszorg van besturen in kaart brengen. In dit artikel lichten inspecteurs Herman Franssen en Thea Manders enkele onderd...

Weten

Inspiratie uit onderwijsboeken

Tijdens studiedagen of in een vaktijdschrift als MeerTaal, kom je regelmatig titels van boeken tegen waarvan je denkt ‘die zou ik eens moeten gaan lezen’. In de praktijk van alledag komt van het lezen van die mooie titels echter weinig terecht. In dit artikel vertelt Patty Roos, leraar op een basisschool in Amsterda...