Welkom

Hartelijk welkom op de website van MeerTaal. MeerTaal is een inspirerend en onafhankelijk tijdschrift over taal in het basisonderwijs. Het richt zich op taaldidactiek in de breedste zin van het woord. MeerTaal biedt een mix van theorie en praktijk, bedoeld voor iedereen die betrokken is bij het primair onderwijs: leraren, taalcoördinatoren, directies en pabo-studenten en -docenten.

Op deze website vind je alle artikelen uit MeerTaal overzichtelijk bij elkaar. Zo kun je ze waar je ook bent en wanneer je maar wilt opnieuw lezen of inzetten in je groep.

MeerTaal wordt uitgegeven door Koninklijke Van Gorcum BV te Assen en verschijnt drie keer per jaar. Klik hier voor informatie rondom abonnementen. Voor vragen of suggesties kun je mailen naar meertaal@vangorcum.nl.

Taaltalent

Paulien Cornelisse

Paulien Cornelisse (geboren in Amsterdam, 1976 ) is auteur, columnist, cabaretière, winnaar van Wie is de Mol, tv-presentator van Tokidoki.
Ze viel al jong op door haar gevoel voor humor én voor taal. In 2010 won ze de Neerlands Hoopprijs voor haar voorstelling Dagbraken. Haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding was...

Betekenisvol werken met taal

Linus-onderwijs is een voltijdsvoorziening voor hoogbegaafde leerlingen in de groepen 4 tot en met 8 van het primair onderwijs. Twee jaar geleden heeft het team van Linus besloten geen nieuwe methodes meer aan te schaffen voor taal en spelling en alle taaldomeinen volledig te integreren in thema’s.

Column

Als een zonnebloem

Ik had wel een talencursus gedaan om vorig jaar onze dochter Nene te kunnen verstaan, maar de eerste weken was onze conversatie toch beperkt. Het Hongaars is een lastige taal en precies de huis-tuin-en-keuken-woorden die je nodig hebt om met een vijfjarige te kunnen praten (‘wil je buiten spelen?’, ‘heb je buikpijn?...

Leesbeleid maken: hoe doe je dat?

Leerlingen goed en gemotiveerd laten lezen doe je samen

Na verschillende studies werd de alarmbel geluid: Nederlandse en Vlaamse leerlingen lezen steeds minder goed en ook steeds minder graag. Veel scholen zetten al sterk in op lezen op school, maar niet altijd vanuit een structurele aanpak. In dit artikel beschrijven Jona Hebbrecht en Iris Vansteelandt vijf componenten ...

Column

Vliegend naar hoge betrokkenheid

‘Zo, klaar!’
Voor me wordt het spellingblad over hoofdletters op tafel gegooid. Ik hoef niet te raden van wie.

’Tim, is het echt af?’

‘Jep’.

‘Kijk nog eens?

Zucht. ‘Nee, juf…’
Hij pakt zijn papier en sjokt terug naar zijn werkplek. Het duurt lang voordat hij weer begint te schrijven. Zodra een spellingsopdracht af...

Taal = meer

Taal = meer

Deze keer in Taal = meer:

  • Bouw eens een piramide!
  • Spannende zin
  • Vijfwoordenuitdaging
  • Betekenissen door de context
  • Kleine woordjes maken het verschil

 

MeerBoek

Onderschat nooit het effect van een gekleurde envelop

Het heerlijke aan lezen is even lekker alleen zijn. Dat vind ik althans. Maar voor veel kinderen is dit een nadeel. Zij willen juist delen. Praten. Sámen een avontuur beleven. Multiplayer lezen als het ware. Prima toch? Met deze werkvorm kan het. De onmogelijke jongen van Ben Brooks is een perfect boek voor groep 5 ...

Dieper duiken in een tekst

Steeds vaker zijn scholen op zoek naar een manier om de resultaten én motivatie bij begrijpend lezen te verhogen. Het lezen in boeiende thema’s met rijke teksten is een goed begin. In dit artikel vertelt Mariëlle Smulders hoe op haar basisschool leerlingen rijke teksten lezen die passen bij schoolbrede thema’s en ho...

Taalonderwijs in beeld

Taal gebruiken bij onderzoeken en maken vanuit een thema

In de Calvingroep (begaafde kinderen leerjaren 1-3) werd gewerkt aan het thema “Tussen de sterren en de maan”. De kinderen hebben allerlei themavragen opgesteld en zo bedacht wat ze willen leren, bijvoorbeeld hoe je naar de maan kunt reizen.

Praktijkonderzoek

Promotie van Anke Herder

Anke Herder promoveerde op 19 november 2020 aan de Rijksuniversiteit Groningen op haar onderzoek naar de interactie van leerlingen die samen schrijven tijdens onderzoekend leren.

Tweetalig Primair onderwijs (tpo): Here to stay?

Sinds 2014 worden de leerlingen in de pilot Tweetalig Primair Onderwijs (tpo) gevolgd. Hoe ziet hun  Nederlandse en Engelse taalontwikkeling eruit? Wat zijn de voorwaarden voor een school om goed tweetalig primair onderwijs aan te bieden? De resultaten van de meting in groep 5 zijn dit voorjaar gepubliceerd.

Samen schaatsen is goud waard

educatief partnerschap in de praktijk

In de hal van de kleutergroepen van IKC de Bolster in Gilze wordt volop geschaatst. Er is een  schaatsbaan inclusief ‘schaatsenverhuur’ (sokken), een koek-en-zopietent en zelfs een EHBO-post. Een rijke speelleeromgeving die samen met kinderen en ouders is opgebouwd.

Nieuwkomers

Een ITK-maatje op elke school

Adviescentrum Haarlemtaal van de Internationale Taalklas (ITK) is in 2019 gestart met het ITK-maatjes
project. Lucienne Rijks gaat hierover in gesprek met Lenneke Grobbe, een van de initiatiefnemers.

Nog meer taal!

Nog meer taal!

De uitreiking van de Jenny Smelik-IBBY Prijs 2020 aan Julian is een zeemeermin, de kindertekst, Taalfout? Taalgoed! en de winnaar van het Europees Talenlabel: TaalTroost.

Praktijkonderzoek

Promotie van Astrid Kraal

Astrid Kraal promoveerde aan de Universiteit Leiden op haar onderzoek naar de effecten van lezers- en tekstkenmerken op de verwerking van teksten.

Hoe betrek je ouders?

In veel gezinnen is het vanzelfsprekend te lezen, voor te lezen en naar de bibliotheek te gaan. Helaas geldt dat niet voor alle gezinnen: ouders houden zelf niet van lezen, er zijn geen boeken thuis en in de bibliotheek komen ze nooit. Bij klassenbezoeken in onze bibliotheek stimuleren we kinderen die nog geen lid z...

Kindertekst en Taalfout? Taalgoed!

Stichting Innoord heeft tijdens de Zomerschool met de leerlingen gewerkt rondom het thema ‘landen’. De leerlingen hebben gesproken, gelezen en geschreven over landen. Na een onderzoekje over een gekozen land, heeft elke leerling uit groep 7 een overtuigende tekst voor een reisbrochure geschreven. Eddy Faïda schreef ...

Nog meer taal!

Nieuw:

Rijke Taal

Goed leren lezen en schrijven leer je bij uitstek op school. Maar waar moet je als leerkracht beginnen als je moet kiezen uit het enorme aanbod van leerlijnen, methodes, toetsen, handreikingen en tips voor taal en lezen?  Rijke taal gaat over taal- en leesdidactiek voor het basisonderwijs. Het slaat een brug tussen ...

Nog meer taal!

Nieuw:

Op speurtocht door onze grammatica

De grammatica van onze taal is een rijke en uitdagende bron voor zinvolle taalactiviteiten.
Veel kinderen, en vaak ook hun leraren, hebben dat tot nu toe niet zo ervaren. Het moet ook bij grammatica steeds gaan om de samenhang tussen luisteren, spreken, lezen en schrijven.

Die samenhang en wederzijdse beïnvloeding ...

Aandacht voor meertaligheid in het curriculum!

Hoewel meertaligheid in het onderwijs een thema is dat vaak geassocieerd wordt met anderstalige kinderen, is het thema relevant voor elk kind. Kinderen groeien immers op in een meertalige samenleving: met talen van migranten en expats, maar ook met Fries en vele streektalen. Om kinderen goed op deze meertalige reali...

Artikelen

De trein is niet meer te stoppen

Over diversiteit en inclusiviteit in kinderboeken

Manon Sikkel is momenteel kinderboekenambassadeur van Nederland. Wat vindt zij belangrijk als het om kinderboeken gaat? Welke boodschap wil ze uitdragen? Lucienne Rijks interviewde haar.

Artikelen

Zo kun je schrijfonderwijs aanpakken

Schrijfweken als hart van motiverend schrijfonderwijs

Leerlingen gemotiveerd krijgen voor schrijven is een hele kunst. Dat vraagt om voldoende tijd voor leerlingen om echt goed met een schrijfopdracht aan de slag te kunnen gaan. Basisschool De Brug werkt met schrijfweken, een mooie manier om ruimte te creëren voor effectief schrijfonderwijs met als resultaat gemotiveer...

Praktijkonderzoek

Annegien Langeloo & Liza van den Bosch

promoties vanuit taalonderzoek

Annegien Langeloo promoveerde op 17 september 2020 aan de Rijksuniversiteit Groningen met haar onderzoek naar meertalige en eentalige kinderen in de kleuterklas.

 

Liza van den Bosch promoveerde begin 2020 aan de Radboud Universiteit in Nijmegen met haar onderzoek naar begrijpend lezen bij beginnende lezers met ve...

Scoor een Boek! met het hele gezin

Taalonderwijs in beeld

Jolanda Robben is met hart en ziel betrokken bij leesbevordering. Ze ontwikkelde Scoor een Boek!, een programma voor kinderen en ouders, dat lezen en sport aan elkaar verbindt.

Artikelen

Profiteren van talige diversiteit in het onderwijs

Hoe gaan we om met taalvariatie, meertaligheid en het Standaardnederlands in het onderwijs in Nederland en Vlaanderen? Over die vraag heeft een onafhankelijke, interactionale commissie zich gebogen. Frans Hinskens, bijzonder hoogleraar Taalvariatie en Taalcontact, was voorzitter van deze commissie en beschrijft in d...

Achtste-groepers huilen niet

Het mooiste voorleesboek voor groep 8

Kaya Groen, leerkracht op Daltonschool De Margriet in Rotterdam is er duidelijk over: “Een mooier boek dan Achtste- groepers huilen niet is er niet om voor te lezen als je groep 8 hebt.”

Taal = meer

taal=meer

Vakantie!

 

Heb je een leuke vakantie gehad? Dat hopen we voor je! Misschien ben je vanwege corona in Nederland gebleven. En misschien ben je zelfs gewoon thuis gebleven. Daar kun je ook best iets spannends van maken. Kijk maar eens op de kaart hieronder. Kun jij nog meer van dit soort grappige vakantiebestemminge...

Lef in tijden van corona

Dinsdag 3 maart 2020. Ons nieuwe thema voor de kleutergroepen Wij zijn piraten gaat van start.

Artikelen

Thema’s en teksten: een krachtige verbinding

Leraar Annika werkt in groep 3 en geeft haar taalonderwijs vorm door te werken met interessante en betekenisvolle thema’s. Bij deze thema’s zoekt ze zelf boeken en teksten. In dit artikel beschrijft Bea Pompert hoe je thema’s en teksten verbindt met lezen en waar je rekening mee moet houden.

Redactioneel

Wisseling van de wacht!

Joanneke vertrouwde mij enkele maanden geleden toe dat ze erover dacht om te stoppen als hoofdredacteur van MeerTaal en vroeg in één moeite door of ik misschien interesse had om het stokje van haar over te nemen.

Aan de keukentafel

column ouder

Thuisonderwijs, wie had gedacht dat we dat massaal zouden moeten doen? Was dat niet voor een paar gezinnen die een trekkend bestaan hebben? Of vanwege levensbeschouwelijke overwegingen geen geschikte school voor hun kind kunnen vinden? 

Artikelen

Iedere student aan het lezen!

Leesbevordering op de pabo

Tweederde van de pabodocenten vindt hun studenten niet voldoende competent in leesbevordering. Toch moeten deze aanstaande leraren straks hun leerlingen warm maken voor lezen. Wij interviewden pabodocent Marieke Deinum, pabostudent Marla Drenth en projectleider van Stichting De Schoolschrijver Annemarie Heuts over h...

Taaltalent

Het taaltalent van Steven Brunswijk

Steven Brunswijk was portier en verkoper van alarminstallaties na zijn MBO-opleiding Economie, maar wist dat hij comedian wilde zijn. Inmiddels heeft hij zijn derde theatervoorstelling ontwikkeld Van slaaf tot meester, was hij te zien in de Avrotros-serie De Braboneger verkaast, Expeditie Robinson en in de Gevaarlij...

Betere gesprekken met MODEL2TALK

Van ontwerp tot succesvolle interventie

Hoe voer je in de klas goede gesprekken waar leerlingen echt iets van leren? Chiel van der Veen en Femke van der Wilt laten in dit artikel zien hoe de interventie MODEL2TALK leraren kan ondersteunen bij het voeren van dialogische gesprekken en hoe leraren hier zelf mee aan de slag kunnen in de klas.

Redactioneel

redactioneel

aankondiging afscheid als hoofdredacteur

Formatief evalueren in je taalles

N.a.v. de SLO-publicatie ‘Formatief evalueren in het primair onderwijs: werken aan groei’ zijn drie leraren van bs. De Bosmark in Dinxperlo taallessen gaan ontwikkelen waarin dat formatief evalueren een belangrijke rol speelt. Zij hebben dat uitgeprobeerd bij verschillende facetten van taalonderwijs in hun eigen gro...